Login

Nieuwe gebruiker?


Meld u hier direct aan

Aanmelden

Biodiversiteit +


 

Plantenveredeling dient een groot maatschappelijk belang. Zij speelt een onmisbare rol in het verzekeren van voldoende voedsel van goede kwaliteit voor iedereen. Biodiversiteit en in het bijzonder genetische bronnen zijn het basismateriaal voor plantenveredeling. Voorbeelden van genetische bronnen in de plantenveredeling zijn bestaande commerciele rassen, wilde verwanten van de cultuurgewassen, landrassen, maar ook micro-organismen, zoals pathogenen. Het is dus essentieel voor de continue verbetering van rassen om toegang tot alle genetische bronnen te hebben.

Convention on Biological Diversity
In het verleden was de toegang tot genetische bronnen gewaarborgd. Wilde verwanten en landrassen waren vrij beschikbaar. Door het van kracht worden van de Convention on Biological Diversity (CBD) in 1994 zijn genetische bronnen niet langer vrij beschikbaar. Het verdrag heeft als uitgangspunt dat landen soevereine rechten hebben over de genetische bronnen die zich op hun grondgebied bevinden. Ook regelt het verdrag onder meer dat voor het verzamelen van plantmateriaal toestemming nodig is van de lokale autoriteiten, en soms van lokale gemeenschappen.

Nagoya Protocol
De 196 landen die de CBD hebben geratificeerd  hebben lang onderhandeld over een Internationaal Regime on Access and Benefit Sharing om de uitwisseling van genetische bronnen te reguleren. De uitkomst hiervan is het Nagoya Protocol dat in 2014 van kracht werd. Het Nagoya Protocol gaat over toegang (access) tot genetische bronnen, het verdelen van de voordelen hiervan (benefit sharing) en compliance.

Het Nagoya Protocol is in de EU geïmplementeerd in Verordening 511/2014. De implementatie van het Nagoya Protocol in de EU is er op gericht om invulling te geven aan compliance door de gebruiker. Deze regelgeving geeft de gebruiker een due diligence verplichting om aan te tonen dat de genetische bronnen die gebruikt worden rechtmatig verkregen zijn en ook voor het doel van de gebruiker gebruikt mogen worden.

In Nederland is de implementatie vastgelegd in de Wet Implementatie Nagoya Protocol die nadere invulling geeft aan de EU Verordening op nationaal niveau.

International Treaty on Plant Genetic Resources for Food and Agriculture
De International Treaty on Plant Genetic Resources for Food and Agriculture (IT PGRFA) van de Food and Agriculture Organization is het verdrag over het uitwisselen van genetische bronnen voor voedsel en landbouw. Dit verdrag is op 29 juni 2004 van kracht geworden en sluit aan bij de algemene afspraken van de CBD. In de IT PGRFA zijn aanvullende afspraken gemaakt om de uitwisseling van genetische bronnen voor voedsel en landbouw op een eenvoudigere en efficiëntere manier te laten verlopen. De zogenoemde Standard Material Transfer Agreement (SMTA), waarin geregeld is onder welke condities materiaal verkregen kan worden en hoe benefit sharing geregeld wordt maakt de uitwisseling in de praktijk mogelijk.

Het gebruik van de SMTA is slechts verplicht voor een beperkt aantal gewassen. Deze lijst staat in de Annex I van de IT PGRFA. De condities van de SMTA worden in sommige gevallen ook voor niet-Annex I gewassen gebruikt, bijvoorbeeld door de Nederlandse genenbank (CGN). Plantum is een voorstander van de SMTA en pleit ervoor dat deze in de toekomst voor alle gewassen zal kunnen worden gebruikt.

De IT PGRFA erkent ook de zogenaamde farmers’ rights. Hierbij is het van belang dat de rol van boeren bij het behoud van genetische bronnen en de ontwikkeling van landrassen erkend en gewaardeerd wordt. Invulling aan farmers’ rights moet op de nationale wijze ingevuld worden. De IT PGRFA probeert hierbij echter wel een faciliterende rol te spelen.

Rol van Plantum
Plantum zet zich nationaal en internationaal in om de toegang tot genetische bronnen te behouden en dan wel op een zo eenvoudig en efficiënt mogelijke manier. De belangrijkste argumenten hierbij zijn:

  • Plantenveredeling kan alleen doorgang vinden als genetisch materiaal beschikbaar is om nieuwe rassen te veredelen. Zonder genetische bronnen geen nieuwe rassen.
  • Het belang van Access and Benefit Sharing wordt onderschreven. De zaadsector heeft zich dit altijd gerealiseerd en hier een belangrijke rol in gespeeld. De breeders’ exemption, het feit dat met ontwikkelde rassen verder veredeld kan worden, is een enorme bijdrage aan de biodiversiteit en is ook als dusdanig erkend in de IT PGRFA. Verder leveren de Nederlandse bedrijven een belangrijke bijdrage aan het CGN door genetische bronnen in stand te houden, te vermeerderen en te beschrijven. Als laatste kan opgemerkt worden dat de bedrijven hetzij individueel, hetzij gezamenlijk bijdrages leveren aan diverse ontwikkelingsprojecten gerelateerd aan genetische bronnen.
  • Regelgeving voor de uitwisseling moet eenvoudig en praktisch uitvoerbaar zijn, waarbij de 'freedom to operate' zoveel mogelijk gegarandeerd wordt.

Plantum is van mening dat farmers’ rights nationaal geïmplementeerd moeten worden. Hierbij is het van groot belang dat farmers’ rights niet verward worden met farm saved seeds en/of de vrijheid om farm saved seeds te verkopen.

Meer weten?
Hieronder vind u een aantal interessante links naar relevante websites en position papers waar meer informatie te vinden is:

Plantum stelt regelmatig documenten op die toegankelijk zijn voor haar leden.

[PLACEHOLDER_HIDE]
 

bezoek
adres

telefoon
fax

e-mail
website

BTW-nr
K.v.K.
 

Vossenburchkade 68
2805 PC Gouda

+31 (0) 182 68 86 68
+31 (0) 182 68 86 67

info@plantum.nl
www.plantum.nl

NL809984738B01
Rotterdam 24319599